OUDE MENSEN

Het valt me telkens weer op dat mensen hier in het dorp zo veel wandelen. Vaak spreken ze met elkaar af en maken ’s middags lange wandelingen. Wat vooral opvalt is, dat ze dat tot op hoge leeftijd blijven doen. Op een leeftijd waar mensen in Nederland al lang achter de geraniums zitten, kom je ze hier vaak nog kilometers van hun huis verwijderd in het veld of in de bossen tegen.

Neem nou bijvoorbeeld Madame Duval, een buurvrouw bij ons in de straat. Inmiddels is ze overleden, maar toen ze al ver in de negentig was, maakte ze nog elke dag haar wandeling. Op het laatst kon ze niet zo goed meer zien, en kon ze met behulp van haar stok alleen nog maar voetje voor voetje lopen. Maar elke dag verliet ze haar huis voor haar dagelijkse wandeling.

Hoewel het door haar beperkte gezichtsvermogen niet altijd makkelijk moet zijn geweest, en ze wel eens buiten de lijntjes ging, ging ze nooit de deur uit zonder zich eerst op te maken.

Toen ze op een dag weer eens voetje voor voetje ons huis passeerde en ik haar complimenteerde met haar doorzettingsvermogen, vertelde ze, dat ze als het hard waaide ze toch maar niet meer naar buiten ging, omdat ze bang was dat ze dan om zou waaien.

En dan Madame Legrand. Volgend jaar wordt ze honderd. Ze woont aan het begin van de straat en haar huis staat boven op een heuvel. Je kunt er alleen komen via een lange stenen trap. Dagelijks daalt ze verschillende keren met haar stok de trap af om beneden het benodigde brandhout voor haar kachel op te halen.

Van de zomer trof ik haar aan op de schuine helling naast haar huis. Met één hand leunend op haar stok en met in de andere een boomzaag, was ze bezig een dikke tak van een boom af te zagen. Toen ik een praatje met haar maakte, vertelde ze dat ze praktisch doof was en ook bijna niets meer kon zien. Ze zag alleen nog maar een beetje de omtrekken van de dingen.

“Hoe ze dan nog steeds in haar tuin kon werken vroeg ik.” “Ja”, zei ze. “Ik kan de bloemen

en planten dan wel niet meer zien, maar ik wil ze toch wel graag verzorgen”.

Aangemoedigd door deze dappere mensen, en natuurlijk vooral door het feit dat ze zo’n hoge leeftijd hebben bereikt, heb ik besloten om dagelijks ook maar eens een flink eind te gaan lopen.

Toen ik van de week na een lange wandeling langs het kanaal weer bij het dorp terug kwam, hoorde ik op de steile helling achter een van de huizen wat geritsel in de struiken. Toen ik wat beter keek, zag ik dat daar een oude man lag die verwoede pogingen deed om tegen de helling omhoog te klimmen. Kennelijk was hij gevallen en probeerde hij uit alle macht weer overeind te komen. Met zijn hand hield hij een stuk touw vast dat boven aan een hek bevestigd was. en met zijn benen probeerde hij tevergeefs houvast te vinden op de steile helling. Hoewel hij mijn vraag of het wel ging, bevestigend beantwoordde, zag ik al gauw dat het hem alleen nooit zou lukken. Na een paar mislukte pogingen, waarbij ik telkens weer op de gladde helling uitgleed, kon ik eindelijk bij hem in de buurt komen.

Met veel moeite kon ik zijn rechterbeen omhoog brengen, zodat hij houvast kreeg achter een boomstronkje en zichzelf een paar centimeter omhoog kon duwen.

Toen ik dat ook met zijn linker been probeerde, vond ik dat hij maar weinig meewerkte, en ik probeerde daarom zijn knie te buigen, zodat ik ook zijn andere voet achter een tak zou kunnen zetten.

Gelukkig had ik zelf inmiddels wat houvast gevonden in de vorm van een vermolmd paaltje, waardoor ik wat meer kracht kon zetten. Door met mijn vrije hand tegen zijn schoen te duwen, konden we met veel moeite weer een halve meter winst maken, die al snel weer teniet werd gedaan, omdat het paaltje waar ik me aan vast hield met een droge tik afknapte. Zelf gleed ik weer een meter naar beneden. De man bleef gelukkig hangen, omdat hij zijn rechtervoet achter een boomstronk had. Bovendien hield hij met één hand nog steeds het touw omklemd. Omdat ik zag dat het bloed inmiddels uit zijn ontvelde hand stroomde, begreep ik wel dat er gauw iets moest gebeuren. Er was niemand in de buurt, en ik kon hem niet in de steek laten om hulp te halen, dus ik moest het echt zelf proberen op te lossen.

Toen ik met veel moeite weer op gelijke hoogte met de voeten van de man was, besloot ik mijn knieën telkens iets hoger stevig in de grond te duwen. Op die manier kon hij mijn knieën als opstapje gebruiken en daardoor telkens iets hoger komen.

Hoe lang het alles bij elkaar geduurd heeft weet ik niet, maar het leek wel uren.

Toen we allebei uitgeput en nog nahijgend eindelijk boven stonden, vertelde hij dat hij de braamstruiken op de helling weg had willen knippen en daarbij gevallen was. Omdat na een ernstig ongeluk zijn linker been was vast gezet, zodat hij het niet meer buigen kon, was het moeilijk om daarna nog overeind te komen. Nu begreep ik ook waarom het me maar niet wilde lukken zijn knie te buigen, en was ik achteraf wel blij dat ik niet nóg meer mijn best gedaan had om dat voor elkaar te krijgen. Bovendien was hij praktisch blind, zodat hij niet kon zien waar hij zich vast moest pakken. Toen ik vroeg hoe oud hij eigenlijk was, bleek hij de negentig al gepasseerd te zijn Op mijn vraag of het wel verstandig was om dan nog op zo’n steile helling te gaan werken, antwoordde hij dat die dingen nu eenmaal moesten gebeuren.

Of ik nog even binnen wilde komen, want hij wilde me wel graag bedanken. Hij was namelijk mandenmaker geweest en dan kon hij me als dank een mand geven. Nou, dat kwam wel heel goed uit, want de mand waarin ik altijd het hout voor de kachel haalde, had het net begeven, en ik was hard aan een nieuwe toe. We kwamen door een schuur waar de prachtigste manden stonden opgestapeld. Maar daar moesten we niet zijn, volgens hem, want binnen had hij echt iets bijzonders. In de huiskamer aangekomen, maakte hij een dressoir open waaruit hij een piepklein mandje te voorschijn toverde, nét geschikt om er een paar paaseitjes in te doen.

Natuurlijk heb ik het geschenk onder veel dankbetuigingen aanvaard. In ieder geval is het een mooie herinnering aan een geslaagde reddingsactie.

KUNST EN CULTUUR

Buren van ons zijn weer naar Nederland vertrokken. Nou hadden ze daar allerlei goede redenen voor, maar één daarvan was, dat er hier te weinig kunst en cultuur zou zijn. Voor alle zekerheid heb ik even in de Van Dale opgezocht wat cultuur eigenlijk is en daar staat: cultuur is het geheel van geestelijke verworvenheden v.e. land, volk enz. Nou,dat kun je dus in elke dorpskroeg vinden.

Kunst, dat hoefde ik niet op te zoeken. Dat is volgens mij een ingewikkelde manier om een ander door middel van een afbeelding te laten zien hoe de werkelijkheid ongeveer in elkaar zit.

Nou moet ik zeggen dat er best mensen zijn, die dat heel knap kunnen en de werkelijkheid aardig benaderen, maar het blijft natuurlijk surrogaat en daar hoef je volgens mij niet voor te verhuizen. Bovendien heb ik juist hele goede ervaringen met kunst in deze omgeving.

Neem nou bijvoorbeeld Épinal, één van de wat grotere steden hier in de buurt.

Als je de stad binnen rijdt, zie je al op talloze affiches dat je in de Cité de l’Image bent aangekomen. Ook de stadsbussen dragen dat opschrift. Sinds 1796 schijnen hier al prenten te worden gedrukt. Voornamelijk "volksprenten" die indertijd de interieurs van vele huizen hebben gesierd. Nieuwsgierig geworden, besloten we een keer het museum te gaan bezoeken wat hieraan is gewijd. We waren er al verschillende keren langs gereden en het zag er indrukwekkend uit. Een groot glazen gebouw op een ruim plein. Onze verwachtingen waren hoog gespannen.

Bij de deur aangekomen, lazen we op een bordje dat we de toegangskaartjes moesten halen in een huisje op het plein. Inderdaad stond er een schattig klein huisje midden op het plein.

Een vriendelijke meisje, in een keurig mantelpakje, verkocht ons daar de toegangskaartjes.

Het was niet goedkoop, maar voor kunst moet je iets over hebben.

In de hal van het museum zaten achter een enorme balie drie meisjes. Ook al in van die keurige mantelpakjes. Bij onze binnenkomst stonden ze als één "man"op. De middelste van de drie heette ons in rap Frans van harte welkom. Ze wees ons op de unieke collectie prenten, die we in het museum zouden vinden en op de gelukkige omstandigheid, dat er op dat moment ook nog een fototentoonstelling was. Verder wenste ze ons een prettig verblijf. Daarna gingen ze weer zitten.

In een zaaltje op de benedenverdieping was inderdaad een fototentoonstelling ingericht. Niet onaardig, maar daar waren we op dat moment natuurlijk niet echt voor gekomen.

Het ging ons meer om de prenten waar de stad Épinal onder andere zijn roem aan te danken had.

Daarvoor moesten we een trap op naar de eerste verdieping. Boven gekomen, verscheen uit het niets een man in uniform, die de deur van een zaal voor ons ontsloot. Hij deed het licht aan en verzocht ons naar binnen te gaan.

Nadat onze ogen gewend waren aan de ietwat gebrekkige verlichting, zagen we ze hangen, de prenten. We herkenden ze direct van de talloze rommelmarkten, die we in de loop der tijd hadden bezocht. Maar hier waren ze op geraffineerde wijze gecombineerd met relevante voorwerpen, waar de prent betrekking op had. Prenten, die betrekking hadden op de school, werden getoond naast een schoolbankje, waarop een inktpot en een schoolschrift.

Hadden de betreffende prenten te maken met de keuken, dan hingen ze naast een fornuisje met wat pannen en pollepels. Ook deze artikelen kwamen ons bekend voor van de door ons bezochte rommelmarkten, maar een en ander was op een dusdanig smaakvolle manier in glazen vitrines ondergebracht, waardoor het ongetwijfeld aan waarde won. Waarbij vooral ook de verlichting, of liever gezegd de afwezigheid van voldoende verlichting, een sfeer opriep van vervlogen tijden. Zo zie je maar weer; bij kunst is het heel belangrijk hoe een en ander gebracht wordt.

Bij onze rondgang door de zaal was de man in uniform al die tijd voor de deur blijven staan.

We werden een beetje heen en weer geslingerd in onze gevoelens. Konden we die man daar wel zo lang laten wachten, maar aan de andere kant, als we de zaal nu al verlieten, zouden we dan niet te weinig belangstelling tonen?

We besloten nog een klein rondje door de zaal te maken, waarbij we elkaar enthousiast wezen op enkele details die ons de eerste keer waren ontgaan. Voor ons gevoel hadden we hiermee wel aan onze verplichtingen voldaan. Toen we de zaal verlieten, werd het licht achter ons uit gedaan en de deur weer af gesloten. Inmiddels hadden we wel begrepen dat hiermee ons museumbezoek was afgelopen, want de rest van het gebouw was met dikke koorden en bordjes verboden toegang afgezet. Hierachter bevonden zich waarschijnlijk de kantoren en de archiefruimtes. Nadat we nog een bezoek aan de toiletten hadden gebracht, want je wilt er tenslotte uit halen wat er in zit, liepen we weer naar de ontvangsthal. Daar aangekomen sprongen de meisjes in de keurige mantelpakjes als één "man"op. De middelste dankte ons voor ons bezoek en wenste ons een goede reis naar huis. Daarna gingen ze weer zitten.

Dit stukje totaaltheater dat speciaal voor ons werd opgevoerd, want al die tijd hebben we geen andere mensen in het museum gezien, was ons de toegangsprijs dubbel en dwars waard. Dat vind je toch echt niet in musea in New York, Parijs of Amsterdam.

HOLLANDERS

Het blijft toch een raar volkje, die Hollanders. Vooral in deze tijd zie je ze weer als een zwerm trekvogels de grens over trekken met caravans volgeladen met aardappelen, stroopwafels, potten pindakaas en hagelslag, om in groten getale neer te strijken op een camping.

Liefst eentje waar Nederlands wordt gesproken. Want het nadeel van Fransen is, dat ze frans spreken en chauvinistisch zijn en arrogant natuurlijk!

Op zo’n camping voel je je veilig. Je kunt er je eigen taal spreken. Bekend voedsel eten en als je geluk hebt, je vertrouwde biertje drinken.

Een enkeling, die wat avontuurlijker is aangelegd, gaat wat in de omgeving rond zwerven.

Wat een rust, wat een ruimte en wat een mogelijkheden. Wat moet het heerlijk zijn om hier een eigen huis te hebben.

Als ze dan ook nog ergens een bordje zien met 'A VENDRE', is de nieuwsgierigheid al gauw gewekt. Ze betreden ongevraagd het erf, gluren door de ramen en als ze de kans zien gaan ze het huis binnen. Er staat toch immers 'Te Koop' op!

Soms komen ze plotseling een Fransman tegen die niet zo ingenomen is met dit onverwachte bezoek Als hij niet zo vriendelijk reageert, worden ze alleen maar bevestigd in hun vooroor-

deel.”Zie je wel, die Fransen zijn niet alleen chauvinistisch en arrogant, ze zijn ook nog eens heel onvriendelijk”. Nee, hier zouden ze toch voor geen goud willen wonen.

Een enkele doorzetter verwerft zich na veel onderhandelen en gedoe met de notaris een eigen huisje. De vrijheid roept en het grote avontuur kan beginnen!

Eerst moet al die oude troep eruit. Een en ander moet natuurlijk wel snel gebeuren, want ze hebben maar drie weken vakantie en dan moet het huis wel leeg zijn, want de volgende keer

moet de “Leen Bakker”of “Ikea”-keuken er al in, want zoveel vrije tijd hebben ze nou ook weer niet.

Met grote voortvarendheid wordt de sloop aangepakt. Oude schoorstenen, gootsteentjes, ogenschijnlijk onnutte muren, alles moet er uit. Ook de tuin wordt drastisch aangepakt, want hoewel ze hier gekomen zijn vanwege de mooie natuur en prachtige bossen; ze blijven natuurlijk Hollanders. Onder het motto: 'God schiep de wereld, maar wij hebben Nederland gemaakt en dat zullen we de Fransen ook eens laten zien', pakken ze alles goed en vooral snel aan, want een echte Hollander is niet bang om over één nacht ijs te gaan.

Johan, een kennis van ons, heeft in hetzelfde dorp als wij een huis. Achter het huis bevindt zich een heuvel en op die heuvel een terrastuin met wat bomen. Een mooie romantische tuin, met wat mooie doorkijkjes naar het lager gelegen dorp. Toen Johan het huis pas had gekocht, fantaseerde hij hoe hij met zijn kleinkinderen boomhutten zou bouwen. Het kan niet mooier, zou je denken.

Er was toch één ding dat hem zorgen baarde. Vrij dicht bij het huis stond een nu nog mooie en gezonde boom. Als hij in Nederland was, moest Johan vaak aan die boom denken. Wat zou er allemaal wel niet met zo’n boom kunnen gebeuren? Natuurlijk, elke herfst blaadjes op het dak en in de goten; dat was lastig, maar je moest er toch niet aan denken dat zo’n  boom om zou waaien en op het dak vallen.

Toen ook nog een deskundige uit het dorp verzekerde, dat de boom 'ooit' zou vallen, stond het voor Johan vast! Er zat niets anders op: de boom moest gekapt.

J.P., de bomenkapper in het dorp, werd gevraagd eens te komen kijken. Die constateerde al gauw dat er een bijkomend probleem was. Als hij de boom zou kappen, zou die waarschijnlijk op een andere boom terechtkomen, die verderop in de tuin stond. Het zou verstandiger zijn om die boom eerst te kappen.

'Als het niet anders kan, dan moet het maar', besliste Johan, en met een beetje pijn in het hart werd deze boom gekapt.

Al gauw kwamen er nieuwe onheilstijdingen uit het dorp. Als je een boom kapt, zo werd er gezegd, dan krijgen de kleinere bomen in de omgeving een enorme groeischeut. Als je nagaat dat een beetje flinke boom zo’n 1000 liter water per dag drinkt, dan kun je wel bedenken wat er gebeurt als al die voeding naar die kleinere bomen gaat, en die kunnen dan op hun beurt weer een bedreiging voor je huis vormen.

Of ik nou zei, dat hij maar het beste alle bomen in de wijde omgeving kon kappen, of een leuk huisje in de Sahara moest zoeken, niets hielp. 'De bedreiging was te groot', vond Johan.

Een tijdje terug was het een paar dagen behoorlijk warm weer. Zijn vrouw Laura zat in een klein streepje schaduw in het voortuintje en mopperde dat er bijna nergens meer een schaduwplekje te vinden was.

De afgelopen week is het noodweer geweest. Grote hoeveelheden water zijn naar beneden gekomen. Omdat ik de sleutel van hun huis heb' ben ik maar even gaan kijken of er geen schade was aangericht

Het water was van achteren naar binnen gekomen en bij de voordeur er weer uit.

Johan heb ik een mailtje gestuurd met de suggestie om wat bomen te planten, omdat ik van iemand gehoord had, dat een boom soms wel 1000 liter water per dag drinkt.

Hij kon er wel om lachen. Want humor heeft Johan wel, en dat heeft hij ook wel nodig.

Het gekke is, dat de boom waar het allemaal om begonnen is, er nog steeds staat.

Waarschijnlijk levert het kappen daarvan te veel gevaar op voor het huis!